Mesh, bar, dyuym, o.k.: katalogdagi birliklarni qanday oʻgirish

Xitoy kataloglari bosimni MPa da, kamroq barda yoki kg/sm² da yozadi, Amerika kataloglari — psi da. Oʻlchamlar dyuymda, quvvat — ot kuchida, toʻrlar — mesh da boʻladi. Oʻgirish uchun asosiysi: 1 bar = 0,1 MPa; 1 kgk/sm² = 0,098 MPa — deyarli bar, lekin bar emas; 1 psi ≈ 0,069 bar; 1 dyuym = aniq 25,4 mm; 1 o.k. (ot kuchi) — qaysi «ot»ligiga qarab 0,735 yoki 0,746 kVt. 40 mesh — taxminan 0,42 mm katakcha. Quyida — jadvallar va eng koʻp adashiladigan xatolar.

Bosim

Bar SI tizimiga kirmaydi, lekin u bilan birga qoʻllashga ruxsat etiladi. Xitoy zavodlari koʻpincha MPa yozadi: masalan, gidronasosning 6,3 MPa ishchi bosimi — bu 63 bar.

Koʻp uchraydigan xato: kgk/sm² va barni bir narsa deb hisoblash. Farq taxminan 2 %. Quvurdagi manometr uchun bu arzimas. Qozonning saqlovchi klapani yoki gidrotizimni sozlash uchun esa — yoʻq. Hujjatda kg/cm² yoki kgf/cm² deb yozilgan boʻlsa, aniq oʻgiring.

Yana bir xato: ortiqcha va absolyut bosim. Manometr ortiqcha bosimni — atmosfera bosimidan ortiqcha qismini koʻrsatadi. Vakuum nasoslari va baʼzi qozon hujjatlari absolyut bosimni yozadi. Farq — bir atmosfera. «g» (gauge, ortiqcha) yoki «a» (absolute) belgisini qidiring.

Uzunlik

Xitoy kataloglarida dyuymda quvur rezbalari, zanjir qadami, baʼzi shlanglar va armatura oʻlchamlari yoziladi. 08B zanjirining qadami 1/2 dyuym, yaʼni 12,7 mm.

Xitoycha 寸 — dyuym emas. Anʼanaviy xitoycha 寸 metrning 1/30 qismiga, taxminan 33 mm ga teng. Dyuym xitoychada 英寸, «inglizcha sun». Tavsifda shunchaki 寸 turgan boʻlsa, qaysi biri nazarda tutilganini aniqlang.

Massa

Koʻp uchraydigan xato: 斤 ni kilogramm deb qabul qilish. XXRda 1 斤 = 500 g. Tayvan va Gonkongda szin boshqacha — taxminan 600 g. Sanoat kataloglarida odatda kg (公斤 yoki kg) yoziladi, lekin kichik yetkazib beruvchilar bilan yozishmalarda 斤 uchraydi.

Quvvat

Rus tilidagi hujjatlarda «л. с.» (ot kuchi) — odatda metrik. Amerika kataloglarida hp — mexanik. Farq taxminan 1,4 %. Dvigatel tanlash uchun bu muhim emas, FIK ni solishtirish uchun — sezilarli.

Toʻrlar va elaklar: mesh

Mesh — bir dyuymdagi katakchalar soni. Son qancha katta boʻlsa, katakcha shuncha mayda. Lekin katakcha oʻlchami sim qalinligiga ham bogʻliq. Shuning uchun bir xil raqam turli tizimlarda biroz farqli oʻlchamlarni beradi. Mikrometrdagi teshik oʻlchamiga qarash ishonchliroq.

80, 100 va 200 uchun qiymatlar ikki manba bilan, 20 va 40 uchun — bitta manba bilan tasdiqlangan. Eski jadvallarda 841, 400, 177, 149 va 74 mkm sonlari uchraydi. Xitoy kataloglarida mesh 目 yoki 目数 deb yoziladi.

Katalogdan misol: 40 mesh (oraligʻi taxminan 0,42 mm) va 80 mesh (taxminan 0,18 mm) filtrlovchi toʻrlar juft ishlaydi — yirigi ichkarida, mayini tashqarida.

Sirt zichligi: g/m²

Qogʻoz va shifer mashinalari uchun namatlar va toʻrlar kvadrat metr massasi bilan, g/m² da tavsiflanadi. Bu qalinlik ham, katakcha oʻlchami ham emas. Massasi bir xil ikki toʻrning oʻtkazuvchanligi har xil boʻlishi mumkin. Katalogdan misol: 820A spiralli quritish toʻri, 1100 g/m². Arizaga zavoddagi toʻr raqamini ham, g/m² ni ham yozing.

Qozonlar: soatiga tonna bugʻ

Xitoyda bugʻ qozonlari t/soat dagi bugʻ unumdorligi bilan tavsiflanadi — qozon bir soatda necha tonna bugʻ beradi (蒸发量). MVt dagi quvvat kamroq koʻrsatiladi. Moʻljal uchun Xitoy tarmoq maʼlumotnomasida shunday yoziladi: taxminan 0,7 MPa bosim va 20 °C taʼminot suvida 1 t/soat bugʻ ≈ 0,7 MVt issiqlik quvvati. Bosim yuqoriroq boʻlsa, bu son oshadi. Bu bitta manba maʼlumoti va aniq qozon maʼlumoti emas, moʻljal uchun qayta hisoblash: aniq issiqlik quvvatini pasportdan oling.

Birlik tushunarsiz boʻlsa, nima qilish kerak

1. «Koʻz bilan» qayta hisoblamang — zavoddan qaysi birlik va qaysi tizim ekanini soʻrang: dyuymmi yoki 寸, ortiqcha bosimmi yoki absolyut.
2. Toʻrlar uchun faqat mesh emas, mm yoki mkm dagi teshik oʻlchamini soʻrang.
3. Arizaga dastlabki birlikni va qayta hisoblashni yozing: «6,3 MPa (63 bar)».

Biz buni qanday qilamiz

• Zavod katalogidagi tavsiflarni odatiy birliklarda yuboramiz va yoniga asl nusxada qanday boʻlganini yozamiz.
• Katalogda birlik ikki xil tushunilishi mumkin boʻlsa, uni zavoddan buyurtmadan keyin emas, oldin aniqlaymiz.
• Toʻrlar va namatlar uchun zavod bilan raqam, katakcha oʻlchami va kvadrat metr massasini kelishamiz.