Xitoydagi zavod bilan shartnomaga nimalarni yozish kerak

Zavod bilan shartnoma — vaʼdalar majburiyatga aylanadigan yagona joy. Unga toʻqqiz narsa yoziladi: nima yetkaziladi (aniq spetsifikatsiya va markirovka), qancha, qanday yetkazish shartlarida, qanday va qachon toʻlanadi, joʻnatishdan oldin qanday tekshiriladi, sizda qanday qabul qilinadi, brak bilan nima qilinadi, qanday kafolat, qaysi huquq boʻyicha va bahs qayerda hal qilinadi. Bunga shartnoma tili qoʻshiladi. Agar band boʻlmasa, bahsda uni yozishmalar bilan isbotlashga toʻgʻri keladi, bu esa zaif tayanch. Quyida — har bir bandga nima yozish va usiz nima boʻlishi. Bu shartnoma namunasi ham, yuridik maslahat ham emas: tayyor matnni yuristga koʻrsating.

Huquq haqida hech narsa yozilmasa, qaysi huquq amal qiladi

Oʻzbekiston ham, Xitoy ham Xalqaro tovar oldi-sotdi shartnomalari toʻgʻrisidagi BMT Vena konvensiyasi (CISG) ishtirokchisi. Oʻzbekiston uchun u 1997-yildan, Xitoy uchun 1988-yildan amal qiladi. Agar tomonlar shu ikki mamlakatdan boʻlsa va shartnoma tovar oldi-sotdisi haqida boʻlsa, konvensiya u haqda yozilmagan boʻlsa ham oʻz-oʻzidan qoʻllaniladi. Tomonlar uni istisno qilishi yoki qoidalarini oʻzgartirishi mumkin (6-modda). Demak, boshqa huquqni xohlasangiz, buni toʻgʻridan-toʻgʻri yozish kerak.

Oʻzbekiston Fuqarolik kodeksiga koʻra, yuridik shaxslar oʻrtasidagi shartnoma oddiy yozma shaklda tuziladi (108-modda). Unga rioya qilmaslik oʻz-oʻzidan bitimni haqiqiy emas qilmaydi, lekin bahsda guvohlarga tayanish huquqidan mahrum qiladi (109-modda). Huquqni tomonlar tomonidan tanlash va tanlov boʻlmaganda qoʻllaniladigan huquqqa kodeksning 1189 va 1190-moddalari bagʻishlangan. Ularning sizning shartnomangizga qoʻllanilishi — yurist uchun savol.

Toʻqqiz band va shartnoma tili

Eng koʻp xato qilinadigan besh joy

Soʻz bilan yozilgan spetsifikatsiya. «15 kVt elektr dvigatel» — bu spetsifikatsiya emas. Aylanishlar soni, kuchlanish, montaj ijrosi, val va flanes oʻlchamlari kerak. Yaxshisi — toʻliq markirovka va eski tugun yorligʻining fotosi.

Voqeaga bogʻlanmagan toʻlov. «Joʻnatishdan oldin 70 %» — qaysi joʻnatishdan oldin va tayyorlikni nima tasdiqlashi noaniq. Ishonchliroq: qoldiq tekshiruv dalolatnomasidan keyin yoki hujjatlarga qarshi.

Daʼvo muddati. CISG ga koʻra, xaridor nomuvofiqlikni aniqlaganidan yoki aniqlashi kerak boʻlgan paytdan keyin oqilona muddatda sotuvchiga xabar bermasa, unga tayanish huquqini yoʻqotadi (39-modda). Aniq muddat va tartibni yozgan maʼqul: qanday xabar berish, qanday foto va dalolatnoma bilan.

Joʻnatishdan boshlanadigan kafolat. Yoʻlga chiqadigan, montaj qilinadigan va ishga tushiriladigan uskuna uchun joʻnatish sanasidan boshlangan kafolat ishga tushirishdan oldin tugashi mumkin. U qaysi voqeadan boshlanishini va ishga tushirish sizning aybingizsiz kechiksa nima boʻlishini yozing.

Ikki til — ikki shartnoma. Shartnoma koʻpincha ikki tilda boʻladi. Farq boʻlganda qaysi matn asosiy ekanini yozib qoʻying. Agar asosiysi xitoycha boʻlsa-yu, siz uni oʻqiy olmasangiz, — bu xavf.

Imzolashdan oldin yana nimani tekshirish kerak

• Shartnomadagi zavod nomi uning biznes litsenziyasi va toʻlov oluvchi bilan mos keladi.
• Qonuniy vakil yoki ishonchnomasi bor shaxs imzolaydi.
• Barcha ilovalar (spetsifikatsiya, chizmalar, namuna) shartnomada nomlangan va imzolangan.
• Siz toʻlov qiladigan bank shartnomani valyuta nazorati qoidalari boʻyicha tekshiradi. Shartnomaga talablarni undan imzolashdan keyin emas, oldin soʻrang.

Biz buni qanday qilamiz

• Shartnomani treyder bilan emas, ishlab chiqaruvchi zavod bilan tuzamiz: zavod, artikul va ijro, miqdor, shartlar — qogʻozda.
• Narx, dopusklar, kafolat va shartlarni ishlab chiqarishdan oldin yozma ravishda kelishamiz.
• Qabul dalolatnomasida qayd etilgan brak almashtiriladi: shartnoma ishlab chiqaruvchi zavodni almashtirishni yetkazib berishga majbur qiladi. Uni biz olamiz.