Boshqa detal yoki brak keldi: qadamma-qadam nima qilish kerak

Agar boshqa detal yoki brak kelsa, quyidagi tartibda harakat qiling: toʻxtash, qayd etish, solishtirish, yozma xabar berish, talabni aytish, bahsli narsani saqlash. Asosiysi — masala hal boʻlmaguncha detalni montaj qilmaslik. U qadoqda yotganida, qanday holatda keltirilgani koʻrinib turadi. Oʻrnatilgandan keyin nuqson kimniki — zavodnikimi yoki montajnikimi, degan bahs boshlanadi.

1-qadam. Toʻxtash

Detal «mos keladiganga oʻxshasa» ham, mashinaga qoʻyilmaydi. Qadoq va birkalar tashlab yuborilmaydi. Agar nuqson montaj paytida topilgan boʻlsa, ish toʻxtatiladi va hammasi boricha suratga olinadi.

2-qadam. Qayd etish

Uch narsa kerak:

• foto: umumiy koʻrinish, markirovka yoki yorliq (shildik) yirik planda, nuqsonning oʻzi, chizgʻich yonidagi yoki eski detal yonidagi detal;
• dalolatnoma: nima keldi, qancha miqdorda, nima notoʻgʻri; kim koʻzdan kechirdi, sana, imzolar;
• joy va qadoq varaqasining raqami: topilma partiyaning qaysi qismiga tegishli.

Agar topilma tushirishda aniqlangan boʻlsa, bularning hammasi qabul dalolatnomasida allaqachon bor. Agar keyinroq boʻlsa — aniqlangan kamchiliklar haqida alohida dalolatnoma tuzing.

3-qadam. Solishtirish va aynan nima boʻlganini tushunish

Kelgan narsani uchta qogʻoz bilan solishtiring: arizangiz, shartnomaga ilova qilingan spetsifikatsiya va, agar boʻlgan boʻlsa, joʻnatishdan oldingi tekshiruv dalolatnomasi. Kimga murojaat qilish javobga bogʻliq.

Oxirgi satr muhim. Agar arizada notoʻgʻri raqam boʻlgan boʻlsa, yetkazib beruvchi soʻralgan narsani olib kelgan. Daʼvoga vaqt sarflagandan koʻra, buni darhol tan olib, yangi yetkazishni hisoblash halolroq.

Joʻnatishdan oldingi tekshiruv dalolatnomasi bu yerda katta yordam beradi. Agar unda markirovka va miqdor mos kelgani yozilgan boʻlsa-yu, boshqa narsa kelgan boʻlsa, masala aniq. Agar dalolatnomada siz qabul qilgan ogʻish allaqachon qayd etilgan boʻlsa — bu ham koʻrinib turadi.

4-qadam. Yozma xabar berish

Ogʻzaki qoʻngʻiroq xatning oʻrnini bosmaydi. Xabarnomada:

• shartnoma va spetsifikatsiya raqami, pozitsiya raqami;
• markirovkaga havola bilan nima buyurtma qilingan va nima kelgani;
• nuqsonning oddiy soʻzlar bilan tavsifi;
• foto va dalolatnomaga havolalar;
• sizning talabingiz (5-qadam).

Muddat shartnomadan qaraladi. Oʻzbekiston Fuqarolik kodeksiga koʻra, miqdor, assortiment, sifat, butlik, tara va qadoq boʻyicha nomuvofiqliklar haqida sotuvchi qonun yoki shartnomadagi muddatda, agar u belgilanmagan boʻlsa — oqilona muddatda xabardor qilinadi (416-modda). Yetkazib berish uchun qonun yozma ravishda va zudlik bilan xabar berishni talab qiladi (446-modda). Kechikish, agar sotuvchi shu sababli talabni bajara olmasligini yoki nomutanosib xarajat koʻrishini isbotlasa, unga rad etish uchun asos beradi.

Agar shartnoma chet ellik sotuvchi bilan boʻlsa, BMTning Vena konvensiyasi (CISG) amal qilishi mumkin: agar tomonlar uni shartnomada istisno qilmagan boʻlsa, unda Oʻzbekiston ham, Xitoy ham ishtirok etadi. Konvensiyaga koʻra, tovar amalda mumkin boʻlgan eng qisqa muddatda, tashishda esa — kelgandan keyin koʻzdan kechiriladi (38-modda). Nomuvofiqlik haqida oqilona muddatda xabar beriladi; tovar topshirilganidan ikki yil oʻtgach, agar shartnomaviy kafolat koʻproq bermasa, endi mumkin emas (39-modda).

5-qadam. Talabni aytish

Qonun tanlov beradi. Fuqarolik kodeksiga koʻra (434-modda, unga yetkazib berish haqidagi 451-modda havola qiladi), sifat kamchiliklari boʻlganda xaridor quyidagilarni talab qilishi mumkin:

1. xuddi shu marka va artikuldagi tovarga almashtirishni;
2. narxni qayta hisoblab, boshqa markaga almashtirishni;
3. kamchiliklarni haq toʻlamasdan bartaraf etishni yoki bartaraf etish xarajatlarini qoplashni;
4. narxni mutanosib ravishda kamaytirishni;
5. zararlar qoplangan holda shartnomani bekor qilishni.

Agar yetkazib beruvchi xabarnomadan keyin kechiktirmasdan tovarni sifatlisiga almashtirsa, unga boshqa talablar qoʻyilmaydi (451-modda). CISG ga koʻra, almashtirishni shartnoma jiddiy buzilganda, taʼmirni esa — agar bu oqilona boʻlsa, talab qilish mumkin; bu xabarnoma bilan birga yoki undan keyin tez orada bildiriladi (46-modda).

Sanoat detali uchun odatda bitta javob kerak: oʻsha pozitsiya, toʻgʻrisi. Uni birinchi boʻlib yozing.

6-qadam. Bahsli narsani saqlash

Bahsli detal sotilmaydi, qismlarga ajratilmaydi va utilizatsiyaga yuborilmaydi. Agar siz tovardan qonuniy ravishda voz kechgan boʻlsangiz, uni saqlash va darhol yetkazib beruvchini xabardor qilish kerak (447-modda). Yetkazib beruvchi oqilona muddatda u bilan nima qilishni hal qilishi kerak; saqlash xarajatlarini u qoplaydi.

Biz buni qanday qilamiz

• Asos — qabulda imzolangan dalolatnoma. Dalolatnoma boʻyicha brak almashtiriladi: shartnomamiz ishlab chiqaruvchi zavod bilan, va zavod almashtirishni yetkazib berishga majbur.
• Almashtirishni biz olamiz. Sizga zavod bilan gaplashish kerak emas.
• Talablar sizning tomoningizda oʻzgargan boʻlsa, yangi yetkazishni hisoblaymiz. Ombor qoldigʻi bilan almashtirishni taklif qilmaymiz.