St3sp, Q235B, S235JR, A36: to‘rt nom ostidagi bitta list

Bu list, rulon, burchak va elektr payvandlangan quvur spetsifikatsiyalarida eng ko‘p uchraydigan juftlik: loyiha St3sp ga yozilgan, XXR zavodi Q235B taklif qiladi, eksport sertifikati S235JR yoki A36 ga havola qiladi. To‘rttalasi ham oquvchanlik chegarasi 235–250 N/mm² atrofidagi kam uglerodli konstruksion po‘lat. Keyin farqlar boshlanadi va ular mustahkamlikda emas.

Harflar nimani bildiradi

GOST 380-2005 bo‘yicha St3sp: St — oddiy sifatli po‘lat, 3 — markaning shartli raqami, sp — sokin, ya’ni to‘liq kislorodsizlantirilgan; yana ps (yarim sokin) va kp (qaynovchi) bor. GB/T 700-2006 bo‘yicha Q235B: Q — oquvchanlik chegarasi, 235 — uning N/mm² dagi minimumi, B — zarbiy qovushqoqlik bo‘yicha toifa: +20 °C da 27 J; A — zarba sinovisiz, C — 0 °C da, D — minus 20 °C da. EN 10025-2 bo‘yicha S235JR: S — konstruksion, 235 — oquvchanlik chegarasi, JR — +20 °C da 27 J; J0 — 0 °C da, J2 — minus 20 °C da. ASTM A36/A36M bo‘yicha A36: 36 — 36 ksi, ya’ni 250 MPa oquvchanlik chegarasi.

To‘rt standart bir jadvalda

Jadvaldan ko‘rinadigan uchta narsa. Birinchisi: mustahkamlik bo‘yicha to‘rt marka yonma-yon turadi, oquvchanlik chegarasidagi farq 15 N/mm² dan oshmaydi. Ikkinchisi: kimyo bo‘yicha ular mos kelmaydi — GOST marganetsni 0,40–0,65 % tor yo‘lakda ushlab turadi, GB va EN esa 1,40 % gacha ruxsat beradi; oltingugurt va fosfor EN da eng past. Uchinchisi: St3sp da zarbiy qovushqoqlik alohida yoziladigan toifaga bog‘liq, Q235B va S235JR da +20 °C uchun harfga kiritilgan, A36 da umuman me’yorlanmaydi.

Sokin po‘lat va B harfi

GOST dagi «sp» — kislorodsizlantirish darajasi, GB dagi «B» — zarbiy qovushqoqlik toifasi. Bular turli o‘qlar. GB/T 700-2006 Q235B uchun ham sokin (Z), ham qaynovchi (F) po‘latga ruxsat beradi, shuning uchun Q235B o‘z-o‘zidan «sp» bildirgan narsani kafolatlamaydi. Agar loyihaga payvandlangan konstruksiyalar uchun sokin po‘lat kerak bo‘lsa, zavodga spetsifikatsiyada Q235B-Z yoziladi, kislorodsizlantirish esa sertifikatda tasdiqlanadi. EN 10025-2 S235JR uchun qaynovchi po‘latga ruxsat bermaydi.

Shartnomaga nima yozish kerak

• Zavod standarti bo‘yicha marka va loyiha bo‘yicha marka yonma-yon: «GB/T 700-2006 bo‘yicha Q235B-Z, GOST 380-2005 bo‘yicha St3sp analogi».
• Agar konstruksiya sovuqda ishlasa — zarbiy qovushqoqlik toifasini: Q235D yoki S235J2 minus 20 °C da sinaladi, B harfi buni qamrab olmaydi.
• Qalinlik va uning dopuskini sortament standarti bo‘yicha — GOST 19903 yoki GB/T 709 — markadan alohida.
• Plavkaning cho‘mich tahlili ko‘rsatilgan zavod sertifikati: byuro inspektori u bo‘yicha haqiqiy marganets, oltingugurt va fosforni shartnomada yozilgan standart me’yori bilan solishtiradi.

Markalar muvofiqligi

Muvofiqliklar eng yaqin, ammo aynan bir xil emas: kimyoviy tarkib va dopusklar standartlarga ko‘ra farq qiladi. Aniq marka va standart shartnomaga yoziladi.