Zavod sifat sertifikati — inglizcha mill test certificate, MTC — har bir yuk bilan keladi va bog‘lam ochilishidan oldin o‘qiladi. Unda zavod metall aniq plavkadan ishlanganiga, aniq tarkibga ega ekaniga va aniq sinovlardan o‘tganiga javob beradi. Qolgan hamma narsa — tijorat xatlari, treyderlar sertifikatlari, plavka raqamisiz «sifat pasportlari» — bu bog‘liqlikni bermaydi.
Bo‘lishi shart bo‘lgan maydonlar
- Ishlab chiqaruvchi zavod, sertifikat raqami va sanasi, xaridor buyurtmasining raqami. Treyder blankidagi begona muhrli sertifikat — zavod asl nusxasini so‘rash uchun sabab.
- Mahsulot, standart va marka: «Hot rolled ribbed bar, GB/T 1499.2-2018, HRB500E». Standart va marka shartnoma bilan harfma-harf mos kelishi kerak.
- Plavka raqami (heat No.) va yuk raqami. Xuddi shu plavka raqami har bir bog‘lam birkasida turadi — solishtirish nuqtasi shu.
- O‘lcham, miqdor, massa — satrlar bo‘yicha, qadoq varaqasidagi pozitsiyalar qancha bo‘lsa, shuncha satr.
- Cho‘mich namunasi bo‘yicha kimyoviy tarkib: C, Si, Mn, P, S, armatura uchun — uglerod ekvivalenti Ceq, legirlangan markalar uchun — Cr, Ni, Cu, V, Nb. Fakt yonida odatda standart me’yori chop etiladi.
- Mexanik xossalar: oquvchanlik chegarasi, vaqtinchalik qarshilik, uzayish, E-markalar uchun — Rm/ReL va ReL/ReL nominal nisbatlari, egilish, talab bo‘lganda — harorat ko‘rsatilgan zarbiy qovushqoqlik. Sinov usullari GB/T 228.1, GB/T 229, GB/T 232 yoki ularning analoglari bo‘yicha.
- Zavod sifat nazorati xizmatining imzosi va muhri — hamda EN 10204 yoki GB/T 18253 bo‘yicha hujjat turi.
EN 10204 bo‘yicha to‘rt tur
EN 10204:2004 blankni emas, natijalar uchun javobgarlik darajasini tavsiflaydi. Xitoy GB/T 18253 xuddi shu tasnifni xuddi shu raqamlar bilan takrorlaydi, shuning uchun Tanshandagi zavod sertifikatidagi «3.1» va Lintsdagi sertifikatdagi «3.1» bir narsani bildiradi.
| Tur | Sinovlar | Kim tasdiqlaydi | Qayerda yetarli |
|---|---|---|---|
| 2.1 | Sinovlarnatijalarsiz: buyurtmaga muvofiqlik to‘g‘risida bayonot | Kim tasdiqlaydizavod | Qayerda yetarlimahkamlagichlar, sarf materiallari |
| 2.2 | Sinovlarnospetsifik nazorat natijalari: shu jarayondagi mahsulot sinalgan, aynan shu yuk bo‘lishi shart emas | Kim tasdiqlaydizavod | Qayerda yetarlikelishuv bo‘yicha mas’uliyatsiz konstruksiyalar |
| 3.1 | Sinovlarspetsifik nazorat: aynan shu yuk yoki u tegishli bo‘lgan birlik sinalgan | Kim tasdiqlaydiishlab chiqarishdan mustaqil zavod nazorati vakili | Qayerda yetarliqurilish uchun armatura, list, quvurlar — byuro yetkazib berish me’yori |
| 3.2 | Sinovlarxuddi shu spetsifik nazorat | Kim tasdiqlaydizavod vakili hamda xaridor vakili yoki rasmiy qoidalar bo‘yicha inspektor | Qayerda yetarlibosim ostidagi idishlar, quvur liniyalari, loyiha talab qilgan joyda |
Nega 3.1 va 3.2 bir-birini almashtirmaydi
3.1 va 3.2 o‘rtasidagi farq sinovlar hajmida emas — u bir xil, — ikkinchi imzoda. 3.2 ostida zavoddan mustaqil tomon turadi: xaridor inspektori yoki qoidalar bilan tayinlangan organ inspektori. Agar loyiha 3.2 ni talab qilsa, 3.1 sertifikati uni yopmaydi, unda zavodning qancha muhri bo‘lmasin. Aksi ham to‘g‘ri: poydevor uchun armaturaga 3.2 buyurtma qilish — standart va loyiha talab qilmagan joyda inspektor ishtiroki uchun to‘lash. Byuroning fotofiksatsiyali inspeksiya akti — alohida hujjat: u zavod omboridagi yuk sertifikat va shartnomaga mos kelishini tasdiqlaydi, lekin 3.2 sertifikati emas va shunday deb atalmaydi.
Besh daqiqalik solishtirish
- Bog‘lam birkasidagi plavka raqami sertifikat satridagi plavka raqami bilan mos keladi.
- Sertifikatdagi standart va marka shartnoma bilan mos keladi; GB-armatura uchun klass raqami va E harfi sterjenga prokatlangan.
- Kimyo va mexanikaning har bir raqami yonida chop etilgan me’yor ichida yotadi; me’yor chegarasidagi raqam — jo‘natishdan keyin emas, oldin zavodga savol.
- Sertifikat satrlari bo‘yicha massa qadoq varaqasi va qabuldagi tortish bilan mos keladi.
GOST bo‘yicha yetkazib berishda zavod sertifikatiga GOST 7566 bo‘yicha sifat hujjati va O‘zbekistonda rasmiylashtiriladigan muvofiqlik sertifikati qo‘shiladi; ikkalasi ham MTC ma’lumotlari asosida tayyorlanadi, shuning uchun zavod sertifikatisiz ular chiqarilmaydi.
