Yuritma zanjiri: 08B, 16A nimani bildiradi, qadamda qanday adashmaslik
08B-2 belgisida birinchi raqamlar — dyuymning oʻn oltidan bir ulushlaridagi qadam (08 — 1/2 dyuym, 12,7 mm), harf — standart qatori (B — Yevropa, A — Amerika), defisdan keyingi raqam — qatorlar soni. Qadami bir xil 08A va 08B zanjirlari bir-birining oʻrnini bosmaydi: ularning roliklari va kengligi har xil.
Yangilangan
Mundarija
ISO 606 boʻyicha yuritma rolikli zanjiri belgisi shunday oʻqiladi. Birinchi ikki raqam — dyuymning oʻn oltidan bir ulushlaridagi qadam: 08 — bu 8/16, yaʼni 1/2 dyuym yoki 12,7 mm; 16 — bir dyuym, 25,4 mm. Harf — qator: B — Yevropa, A — Amerika. Defisdan keyingi raqam — qatorlar soni: 08B-1 bir qatorli, 08B-2 ikki qatorli. Qadami bir xil A va B zanjirlari — har xil zanjirlar: ularning roligi yoki kengligi farq qiladi, yulduzchalari ham oʻziga xos.
Belgini qanday oʻqish kerak
| Yozuv | Qadam | Standart qatori | Qatorlar |
|---|---|---|---|
| 08B-1 | 12,7 mm (1/2") | Yevropa | 1 |
| 08B-2 | 12,7 mm | Yevropa | 2 |
| 16A-1 | 25,4 mm (1") | Amerika | 1 |
| 16B-3 | 25,4 mm | Yevropa | 3 |
Amerika zanjirlari koʻpincha ANSI standarti boʻyicha yoziladi: 40, 50, 60, 80. Bu yerda birinchi raqam — dyuymning sakkizdan bir ulushlaridagi qadam: 40 — bu 4/8, yaʼni 1/2 dyuym. Oxiridagi nol rolikli zanjirni bildiradi. Qatorlar soni defis orqali yoziladi: 40-2 — ikki qatorli.
| ANSI | ISO, A qatori | Qadam |
|---|---|---|
| 40 | 08A | 12,7 mm |
| 50 | 10A | 15,875 mm |
| 60 | 12A | 19,05 mm |
| 80 | 16A | 25,4 mm |
Moslik qadamdan kelib chiqadi. Ishlab chiqaruvchilar uni 40 = 08A va 80 = 16A uchun toʻgʻridan-toʻgʻri yozadi.
Yevropa zanjirlari ISO 606 va nemis DIN 8187 boʻyicha, Amerika zanjirlari — ISO 606, ANSI B29.1 va DIN 8188 boʻyicha tayyorlanadi.
Nega 08A 08B oʻrnini bosmaydi
Qadami bir xil, qolgani esa yoʻq. Tsubaki katalogi boʻyicha:
| Zanjir | Qadam | Rolik diametri | Ichki plastinalar orasidagi kenglik |
|---|---|---|---|
| 08A (ANSI 40) | 12,7 mm | 7,92 mm | 7,95 mm |
| 08B | 12,7 mm | 8,51 mm | 7,75 mm |
| 16A (ANSI 80) | 25,4 mm | 15,88 mm | 15,88 mm |
| 16B | 25,4 mm | 15,88 mm | 17,02 mm |
08A va 08B ning roligi har xil — yulduzcha tishlari ular uchun har xil. 16A va 16B ning roligi bir xil, lekin 16B bir millimetrdan koʻproq kengroq. Zanjir yulduzchaga «deyarli toʻgʻri keladi», lekin tezroq yeyiladi va chiqib ketishi mumkin. Shuning uchun arizaga faqat qadam emas, qator harfi ham yoziladi.
Markirovka koʻrinmasa, qadamni qanday bilish mumkin
Qadam — qoʻshni roliklar oʻqlari orasidagi masofa. Bitta boʻgʻinni oʻlchash aniq emas. Yaxshisi shunday:
- Zanjirni taranglang.
- Ketma-ket bir nechta qadamni, masalan, oʻntasini sanang.
- Birinchi rolik oʻqidan oxirgisining oʻqigacha boʻlgan masofani oʻlchang va qadamlar soniga boʻling.
- Qator bilan solishtiring: 9,525 (06B), 12,7 (08), 15,875 (10), 19,05 (12), 25,4 (16), 31,75 (20) mm.
A qatorini B dan ajratish uchun rolik diametri va ichki plastinalar orasidagi kenglikni oʻlchang va yuqoridagi jadval bilan solishtiring. Ikki qatorli zanjir uchun qatorlar orasidagi koʻndalang qadam ham kerak.
Choʻzilish: zanjirni qachon almashtirish kerak
Vaqt oʻtishi bilan zanjir «choʻziladi»: oʻqlar va vtulkalar yeyiladi, qadam kattalashadi. Choʻzilish foizlarda hisoblanadi:
choʻzilish = (N qadamning oʻlchangan uzunligi − N × qadam) / (N × qadam) × 100 %.
Misol. 08B zanjirining oʻn qadami 127 mm boʻlishi kerak. 129 mm chiqqan boʻlsa, choʻzilish taxminan 1,6 %.
Chegara ishlab chiqaruvchilarda har xil:
| Ishlab chiqaruvchi | Nima maslahat beradi |
|---|---|
| Tsubaki | koʻpchilik sanoat uzatmalari uchun chegara 1,5–2 % |
| Renold | 2 % da almashtirishni rejalashtirish, 3 % da darhol almashtirish |
| Diamond Chain | odatda 3 % gacha; oʻqlararo masofasi oʻzgarmas uzatmalarda va zanjirlar parallel ishlaganda — taxminan 1,5 % |
Taranglangan qismda va zanjirning bir necha joyida oʻlchash kerak.
Yulduzchalar
Yeyilgan yulduzchalarda yangi zanjir sezilarli darajada kamroq xizmat qiladi. Renold yangi zanjirni oʻrnatishdan oldin tishlarni koʻzdan kechirishni va yeyilish izlari boʻlsa, yulduzchalarni almashtirishni maslahat beradi. Tsubaki yozishicha, zanjirni oʻz vaqtida almashtirish yulduzchalarni asraydi.
Tish yeyilishi belgilari: tish oʻtkirlashgan, profili ilmoqsimon boʻlib qolgan, ishchi tomonida yeyilish izi bor.
Yulduzcha uchun arizaga quyidagilar kerak: zanjir belgisi, tishlar soni, diametr va valga oʻtqazish shakli (teshik, shponka), gupchak bir yoki ikki tomonda, koʻp qatorli uchun — qatorlar soni.
Zanjir arizasiga nima yozish kerak
- Belgi: 08B-2, 16A-1 va h. k. Koʻrinmasa — qadam, rolik diametri, ichki plastinalar orasidagi kenglik.
- Uzunlik: boʻgʻinlar soni yoki metrdagi uzunlik.
- Ulovchi boʻgʻin: prujinali skobali qulf, shplintli qulf, oʻtish boʻgʻini.
- Zanjirda qoʻshimcha plastinalar yoki uzaytirilgan oʻqlar boʻlsa — foto va oʻlchamlar.
- Eski zanjirning chizgʻich yonida tushirilgan fotosi.
Biz buni qanday qilamiz
- Belgi yoki oʻlchovlar boʻyicha zanjir va yulduzchalarni ishlab chiqaruvchi zavoddan qidiramiz.
- Topilganini buyurtmadan oldin yuboramiz: standart qatori, qadam, rolik, kenglik, uzunlik va qulf.
- Zavodda joʻnatiladigan zanjir markirovkasini kelishilgan pozitsiya bilan solishtiramiz.
Hozircha katalogda zanjir va yulduzchalar yoʻq: ular soʻrov boʻyicha tanlanadi.
Maqola nimaga tayanadi
Quyida — biz havola qilayotgan hujjatlar va materiallar: aytilganlarni oʻzingiz tekshirib koʻrishingiz mumkin.
Maʼlumotnoma materiallari
- Renold. Chain standards (ISO 606 va ANSI ni qanday oʻqish)renold.com ↗
- Tsubaki (AQSh). General catalog: RS08B, RS16Bcatalog.ustsubaki.com ↗
- Tsubaki (AQSh). General catalog: ANSI RS40catalog.ustsubaki.com ↗
- Tsubaki (Yevropa). BS/DIN roller chaintsubaki.eu ↗
- Tsubaki (AQSh). Chain wear indicatorustsubaki.com ↗
- Renold. Chain wear guide (PDF)tr.renold.com ↗
- Renold. Sprockets leaflet (PDF)tr.renold.com ↗
- Diamond Chain. Wear elongation tool instructions (PDF, distribyutor saytida)ibtinc.com ↗
- Tyma. 08A va 16A (DIN 8188), 16B (DIN 8187) zanjirlarityma.eu ↗